Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος βασικών ικανοτήτων «Πολιτειακή Παιδεία» της Α΄ τάξης ημερησίων ΕΠΑ.Λ.

                                                                                        ΠΡΟΣ:

                ΚΟΙΝ:

ΘΕΜΑ: Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος βασικών ικανοτήτων «Πολιτειακή Παιδεία» της Α΄ τάξης ημερησίων ΕΠΑ.Λ.

Σας αποστέλλουμε τις παρακάτω οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος βασικών ικανοτήτων «Πολιτειακή Παιδεία» της Α΄ τάξης ημερησίων ΕΠΑ.Λ. Συγκεκριμένα:

1. Διδακτέα ύλη

Η διδακτέα ύλη, περιλαμβάνεται στα κάτωθι κεφάλαια του βιβλίου «Πολιτική και Δίκαιο»:

ΚΕΦ. 1: Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΚΕΦ. 2: ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΚΕΦ. 3: ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ

ΚΕΦ. 4: Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ

ΚΕΦ. 5: Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ

……………………………………………………………..

ΚΕΦ. 7: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ

…………………………………………………………….

ΚΕΦ. 9: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε.

Μόνο η ενότητα: 9.5 «Πολιτική ενοποίηση-Ο Ευρωπαίος πολίτης», σελίδες 118-120.

ΚΕΦ. 10: Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

Μόνο οι ενότητες:

-10.1: «Οι διεθνείς σχέσεις και το διεθνές δίκαιο», σελ. 126-127.

-10.3: «Τα ανθρώπινα δικαιώματα-Το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο», σελ. 132-134.

-10.5: «Η θέση της Ελλάδας στον κόσμο-Η άσκηση εξωτερικής πολιτικής», σελ. 136-141.

-10.6: «Ο Ελληνισμός της διασποράς», σελ. 141-144.

2. Σκοπός του μαθήματος

Σκοπός του μαθήματος «Πολιτειακή Παιδεία» είναι η δημιουργία υπεύθυνων ενημερωμένων ενεργών δημοκρατικών πολιτών, ως προϋπόθεση για την επιβίωση και την ενίσχυση της Δημοκρατίας. Συνεπώς, εκπληρώνει στοιχειώδη υποχρέωση της Πολιτείας και εξυπηρετεί θεμελιώδη αποστολή του Σχολείου.

Η «Πολιτειακή Παιδεία» αποσκοπεί οι μαθητές να αποκτήσουν Παιδεία Δημοκρατικού Πολίτη και πολιτικό εγγραμματισμό. Ειδικότερα, συμβάλλει στο να γνωρίσουν και να κατανοήσουν την οργάνωση και τη λειτουργία της πολιτείας και να αναπτύξουν πολιτική σκέψη και πολιτική συνείδηση, πολιτικές αρετές, στάσεις, συμπεριφορές, αρχές, αξίες και ικανότητες, που θα τους βοηθήσουν να συμμετέχουν ενεργά, δημιουργικά και εποικοδομητικά στο κοινωνικό-πολιτικό «γίγνεσθαι», ως ελεύθεροι και υπεύθυνοι πολίτες.

3. Ειδικοί σκοποί του μαθήματος και των δράσεών του είναι:

-Η παροχή γνώσεων και εννοιών για την πολιτική, τη δημοκρατία, το δίκαιο, το Ελληνικό κράτος, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη διεθνή κοινωνία, του στοιχειώδους νομικού πλαισίου που διέπει τις σχέσεις πολίτη-κράτους και των πολιτών μεταξύ τους.

-Η εξοικείωση των μαθητών με τον εθελοντισμό, τον τρόπο σκέψης και ζωής του ενεργού πολίτη και τις διαδικασίες της Κοινωνίας των Πολιτών.

-Η συνειδητοποίηση από τους μαθητές ότι το κράτος και τα δημόσια αγαθά ανήκουν σε όλους τους πολίτες και ότι οφείλουν να τα σέβονται και να τα προστατεύουν.

-Η ευαισθητοποίηση σε θέματα δημοκρατίας, πολιτικής κουλτούρας, αλληλεγγύης, κοινωνικής συνοχής, ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η συναίσθηση της ευθύνης απέναντι στον εαυτό και στο κοινωνικό σύνολο.

-Η ανάπτυξη των απαραίτητων πολιτικών και κοινωνικών δεξιοτήτων για κάθε πολίτη.

-Η εξοικείωση και η στενότερη σύνδεση του σχολείου και του μαθητή με το Ελληνικό κράτος και τις υπηρεσίες του και την κοινωνία.

-Η καλλιέργεια ομαδικού πνεύματος, κριτικής, αναλυτικής συνθετικής και δημιουργικής σκέψης, ικανότητας επικοινωνίας, πολιτισμένης συμπεριφοράς, ειρηνικής επίλυσης κρίσιμων καταστάσεων, σεβασμού της άλλης άποψης και του διαφορετικού συνανθρώπου, επίγνωσης της ενότητας και αλληλεξάρτησης της κοινωνίας, της ενσυναίσθησης, της συναισθηματικής και της κοινωνικής νοημοσύνης, της προσφοράς εθελοντικής εργασίας και παροχής βοήθειας προς την τοπική κοινότητα ή την ευρύτερη κοινωνία, της αντίληψης της σημασίας και της προτεραιότητας του γενικού καλού και του δημοσίου συμφέροντος.

-Η εξωστρέφεια της σχολικής μονάδας προς την κοινωνία και η προσφορά της προς αυτήν.

-Η σύνδεση με το θεσμό της Βουλής των Εφήβων.

4. Διδακτική μεθοδολογία

Τα θέματα πρέπει να διδαχθούν με τρόπο, ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι του μαθήματος. Επισημαίνεται ότι η μάθηση πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια ενεργητική διαδικασία, η οποία συντελείται μέσα από μια διαρκή αλληλεπίδραση του μαθητή με το κοινωνικό-οικονομικό-πολιτικό-πολιτισμικό του περιβάλλον.

Ο προγραμματισμός της διδακτέας ύλης (ετήσιος, εξαμηνιαίος, εβδομαδιαίος και ωριαίος), είναι απαραίτητος, ώστε, αν χρειασθεί, να γίνουν έγκαιρα οι αναγκαίες προσαρμογές.

Η ενημέρωση για το περιεχόμενο και τους σκοπούς του ΑΠΣ, η γνώση του περιεχομένου του βιβλίου, η εξασφάλιση και η χρήση του αναγκαίου διδακτικού υλικού και εποπτικών μέσων, είναι απαραίτητα για την επίτευξη των διδακτικών στόχων.

Ο εκπαιδευτικός, ενδείκνυται να προσεγγίζει το γνωστικό αντικείμενο και διαθεματικά και διεπιστημονικά. Κατά την παρουσίαση των πολιτικών θεωριών και ιδεολογιών οφείλει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός και αντικειμενικός, «αξιολογικά ουδέτερος».

Όσον αφορά τις μεθοδολογικές και τεχνικές προσεγγίσεις, προτείνεται ο συνδυασμός μεικτών και μαθητοκεντρικών μορφών διδασκαλίας. Ειδικότερα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν:

• Η μαθητοκεντρική και εξατομικευμένη διδασκαλία, με στόχο την ενεργοποίηση και συμμετοχή του μαθητή. Να μάθει ο μαθητής να μαθαίνει.
• Η διαθεματική/ διεπιστημονική προσέγγιση, με στόχο τη συνολική αντίληψη του αντικειμένου και της πραγματικότητας.
• Η μικρότερη έμφαση στο περιεχόμενο και η μεγαλύτερη έμφαση στη διαδικασία, με στόχο την ανάπτυξη της αναλυτικής και συνθετικής ικανότητας και της κριτικής σκέψης.
• Η διαλεκτική, μαιευτική και βιωματική διδασκαλία, με παιχνίδια ρόλων και τη μελέτη περιπτώσεων (case studies).
• Η άσκηση των μαθητών στην παρατήρηση, περιγραφή, ανάλυση και ερμηνεία ενός πολιτικού φαινομένου, θεσμού κτλ.
• Η παρουσίαση επίκαιρων γεγονότων από εφημερίδες, ταινίες, διαδίκτυο κτλ. και η διοργάνωση ομαδικών συζητήσεων, σχετικών με το περιεχόμενο του μαθήματος, με στόχο οι μαθητές να αποκτήσουν ικανότητες ομιλίας/ έκφρασης, ακρόασης, διαλόγου, επιχειρηματολογίας, διαχείρισης και επίλυσης συγκρούσεων, ανάληψης ευθυνών.
• Οι ατομικές και ομαδικές εργασίες των μαθητών και η παρουσίασή τους στην τάξη.
• Η έρευνα, με ερωτηματολόγιο, συνεντεύξεις κτλ., για τη διερεύνηση ενός ζητήματος τοπικού, εθνικού ή διεθνούς ενδιαφέροντος, καθώς και η εύρεση και διατύπωση λύσεων για την αντιμετώπισή του.
• Η μελέτη πηγών με στόχο την ενεργοποίηση του μαθητή και την ιστορική και συγκριτική προσέγγιση της γνώσης.
• Η οργάνωση επισκέψεων σε διάφορους φορείς, όπως η βουλή, τα δικαστήρια, οι Μ.Κ.Ο., τα ΜΜΕ, κτλ.
• Η πρόσκληση στο σχολείο δημοσίων προσώπων, ειδικών, εκπροσώπων οργανισμών.
• Η χρήση των παραδοσιακών μεθόδων διδασκαλίας (αφήγηση, ερωτήσεις-απαντήσεις, χρήση σχολικού εγχειριδίου και βοηθημάτων, εργασίες μαθητών κτλ.).
• Οι εθελοντικές δράσεις και η εθελοντική εργασία και παροχή βοήθειας των μαθητών προς το σχολείο, την τοπική κοινότητα, την ευρύτερη κοινωνία και τους συμπολίτες τους (κοινωνική εργασία), τουλάχιστον 1 ανά τετράμηνο, για τη διαμόρφωση ανθρώπων με ενσυναίσθηση, αλληλεγγύη, συλλογικότητα και τη δημιουργία Κοινωνίας των Πολιτών.

Οι παραπάνω προσεγγίσεις δεν είναι περιοριστικές. Κάθε εκπαιδευτικός, σε κάθε μάθημα, μπορεί να εφαρμόσει όποιες μεθόδους και τεχνικές κρίνει προσφορότερες, έχοντας ως οδηγό το στόχο του μαθήματος.

Επισημαίνεται ότι, επειδή η ανάγκη για διάκριση υπάρχει σε κάθε άνθρωπο και ιδιαίτερα στους νέους, ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να δίνει ευκαιρίες για επιβεβαίωση και διάκριση σε όλους τους μαθητές. Αν ο μαθητής δεν μπορέσει να ξεχωρίσει και να διακριθεί στο μάθημα/ στην τάξη, θα βρει άλλους, μη σχολικά και κοινωνικά αποδεκτούς, τρόπους για να διακριθεί.

5. Αξιολόγηση του μαθητή και της διδασκαλίας

Η αξιολόγηση αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της διδασκαλίας και αποσκοπεί:

-Στη διερεύνηση της μαθησιακής πορείας των μαθητών σε όλα τα θέματα για την «Πολιτειακή Παιδεία», που προσφέρονται στο ΑΠΣ., με βάση τους σκοπούς και τους στόχους του μαθήματος

-Στον εντοπισμό των μαθησιακών δυσκολιών των μαθητών, με στόχο το σχεδιασμό κατάλληλων παρεμβάσεων για τη βελτίωση της διδακτικής διαδικασίας.

- Στην ποιοτική αναβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, με την ενίσχυση και ενθάρρυνση των μαθητών και τη δημιουργία κινήτρων μάθησης, για το μάθημα «Πολιτειακή Παιδεία».

Για την αξιολόγηση του μαθήματος, εκτός από τις γραπτές δοκιμασίες των τετραμήνων και των τελικών εξετάσεων, προτείνονται επιπλέον:

• Η προφορική εξέταση. Γίνεται συνήθως με ερωτήσεις που απαιτούν σύντομη (όχι μονολεκτική) ή ελεύθερη απάντηση.
• Οι γραπτές εξετάσεις. Ολιγόλεπτες (10΄-15΄) ή ωριαίες για την αξιολόγηση μιας διδακτικής ενότητας ή ευρύτερων ενοτήτων. Προτείνεται η χρήση ερωτήσεων ανοικτού ή κλειστού τύπου. Οι ερωτήσεις πρέπει να είναι ιεραρχημένες ως προς το βαθμό δυσκολίας και προσαρμοσμένες στις ανάγκες των μαθητών κάθε σχολείου.
• Η παρακολούθηση, το ενδιαφέρον και η συμμετοχή του μαθητή κατά τη διεξαγωγή της διδασκαλίας.
• Οι συνθετικές δημιουργικές εργασίες. Δίνονται εργασίες είτε ατομικές, είτε ομαδικές δια διάφορα, συνήθως επίκαιρα, κοινωνικο-πολιτικά ζητήματα.
• Η εθελοντική εργασία και παροχή βοήθειας προς το σχολείο, την τοπική κοινότητα και την ευρύτερη κοινωνία.
• Ατομικό Δελτίο Εργασιών του μαθητή. Περιλαμβάνει εργασίες και δραστηριότητες του μαθητή.
• Η αυτοαξιολόγηση του μαθητή. Ζητείται από το μαθητή να αξιολογήσει τη συμμετοχή του στο μάθημα, τις εργασίες του, την προφορική ή γραπτή εξέτασή του, με τρόπο αντικειμενικό, χωρίς υποεκτίμηση ή υπερεκτίμηση.

Ειδικότερα, η προφορική βαθμολογία των τετραμήνων γίνεται σύμφωνα με το άρθρο 7 του Π.Δ 50/2006 (ΦΕΚ 81 Α΄). Η γραπτή εξέταση περιλαμβάνει δύο ομάδες ερωτήσεων:

α) Η πρώτη αποτελείται από ερωτήσεις, με τις οποίες ελέγχεται τόσο η κατοχή των αναγκαίων γνωστικών στοιχείων, όσο και η κατανόηση τους.

β) Η δεύτερη αποτελείται από δύο ή τρεις ερωτήσεις, με τις οποίες ελέγχεται η ικανότητα συνθετικής και κριτικής ανάλυσης και εφαρμογής στην καθημερινή πράξη των γνώσεων που απέκτησαν οι μαθητές.

Η βαθμολογία κατανέμεται κατά 50% σε καθεμία από τις ομάδες αυτές. Η κατανομή της βαθμολογίας στις ερωτήσεις κάθε ομάδας μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με το βαθμό δυσκολίας σε καθεμία από αυτές, η οποία καθορίζεται κατά τη διατύπωση των θεμάτων και ανακοινώνεται στους μαθητές γραπτώς.

Σημείωση: Ο εκπαιδευτικός, με βάση το βιβλίο, θέτει ερωτήματα/ προβλήματα. Και βέβαια δεν χρειάζεται να αναλώνεται σε λεπτομέρειες. Είναι αρκετό, αν από την κάθε διδακτική ενότητα, ο μαθητής «μάθει» 3-4 βασικά στοιχεία-γνώσεις.                                                                        

Οι διδάσκοντες να ενημερωθούν ενυπόγραφα.

Εσωτ. Διανομή

• Γραφείο Υφυπουργού
• Γραφείο Γενικού Γραμματέα
• Γραφείο Ειδικού Γραμματέα
• Δ/νση Σπουδών Δ.Ε., Τμήμα Β΄
• Δ/νση Ιδιωτικής Εκπ/σης
• Δ/νση Π.Ο.Δ.Ε.Δ/νση
• Ξένων και Μειονοτικών Σχολείων
• Δ/νση Ειδικής Αγωγής
• ΣΕΠΕΔ